Perspectief gebruiker

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken
"Relatie Afgeleid principe 19, realiseert Basisprincipes 1, 3, 5 en 10"
Dit Afgeleide Principe is herzien in het kader van Afgeleide Principes Revisited, implementatie nieuwe versie op 28-6-2017 (Nieuwsbericht).

De oude versie van het principe inclusief de voorgeschiedenis van het RFC is te vinden via het tabblad geschiedenis, versie van 24 mei of ID21499

 
Afgeleid principe.png
Afgeleide principes zijn principes die volgen uit de NORA-basisprincipes en die een verdere concretisering van die basisprincipes beogen.

Eigenschappen

IDAP19
StellingDe gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem staat aantoonbaar centraal gedurende het (door-)ontwikkelen van diensten en ondersteunende systemen.
RationaleOverheidsdienstverlening staat niet op zichzelf, maar draagt bij aan een doel. Dat doel is alleen te bereiken door interactie met de gebruikers waar de dienst voor bedoeld is.

Gebruikers zullen meer en gemakkelijker van een dienst en de dienst ondersteunende voorzieningen gebruik maken, wanneer deze vanaf het eerste ontwerp aantoonbaar met representatieve gebruikers is opgezet. Dit houdt in dat gedurende de gehele lifecycle van een dienst relevante gebruikersgroepen met hun verschillende gedragingen, voorkeuren en vaardigheden vertegenwoordigd zijn.

Diensten en producten zullen mee moeten veranderen met gebruikers. Het is daarom van belang om niet alleen bij het oorspronkelijke ontwerp van een dienst na te gaan wat de toekomstige gebruikers nodig hebben, maar interactie met de gebruikers en het monitoren van gedrag van gebruikers onderdeel te maken van het reguliere beheer en doorontwikkeling. Denk in dit kader ook aan de vormgeving en ontwikkeling van contactfuncties bij de overheid zoals formulieren, buitendiensten, websites en klantcontactcentra.
Implicaties1. Bij het (door-)ontwikkelen van een product of dienst moet de context van de gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem meegewogen worden. Houd dus rekening met de omstandigheden, de combinatie van andere (private en overheids-)diensten en het doel. Het kan nodig zijn om verschillende diensten gezamenlijk door te ontwikkelen.

2. Een ketendienst moet zowel rekening houden met de (eind)gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem als met de tussenliggende gebruikers. Hierbij is het bereiken van het doel van de dienstverlening leidend. Dit houdt in dat ook het gebruikersgedrag over de keten heen moet worden gemeten.

3. Een dienst of product is nooit ‘af’ maar blijft zich ontwikkelen. Hiervoor wordt structureel rekening gehouden in de jaarlijkse budgetteringen. Eigenaren, beheerders èn ontwikkelaars zijn gespitst op ontwikkelingen in de omgeving die aanpassing noodzakelijk maken (zoals nieuwe bedieningsconcepten of technologieën). Men moet bedacht zijn op nieuwe diensten die bestaande producten en diensten sterk kunnen beïnvloeden of zelfs overbodig kunnen maken.

4. Gebruikers moeten (gewijzigde) behoeften kunnen doorgeven aan de eigenaar van de dienst die ontvankelijk is voor deze feedback. Daarnaast is deze eigenaar actief op zoek naar informatie over de behoeften, verwachtingen en vaardigheden van de gebruikers.

5. Vanaf het ontwikkeltraject tot en met de beheerfase is op basis van daadwerkelijk gemeten gebruikergegevens (geanonimiseerd monitoren van de dienst zelf) en de ervaring van de gebruikers van de voorziening (marktonderzoek en analytics) verwerkt naar een volgende versie of aanpassing. Hierbij moeten privacy regels en informatiebeveiligingHet proces van vaststellen van de vereiste betrouwbaarheid van informatiesystemen in termen van vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en integriteit alsmede het treffen, onderhouden en controleren van een samenhangend pakket van bijbehorende maatregelen. regels in acht worden genomen.
Voorbeelden1. Veel diensten hebben meerdere gebruikersgroepen. Hun wensen en verwachtingen kunnen deels tegengesteld zijn. Beslecht dergelijke tegenstrijdigheden door te kijken naar het achterliggende doel van de dienst (of product) en zo nodig voorrang te geven aan de wensen van de ene of andere groep. Er is niet altijd een beste oplossing, maar je kunt samen zoeken naar mogelijkheden.

Bijvoorbeeld: Een dienst die informatie uitwisselt binnen een keten van overheden en private partijen heeft meerdere gebruikers: medewerkers van de diverse organisaties in verschillende rollen en de burger of het bedrijf wiens informatie wordt uitgewisseld om een bepaald besluit te kunnen nemen. Het doel van de dienst is om de medewerkers te ondersteunen, zodat deze de juiste besluiten nemen. Het draagt hierdoor bij aan het grotere doel waarvoor de keten is opgericht, zoals inkomensondersteuning of veilig rijgedrag.

Verschillende beoordelingen door verschillende medewerkers / organisaties kunnen wellicht gelijktijdig worden uitgevoerd, zodat bijvoorbeeld de totale doorlooptijd omlaag gaat. Of medewerkers kunnen minder zaken tegelijk behandelen, maar zo elke zaakEen samenhangende hoeveelheid werk met een welgedefinieerde aanleiding en een welgedefinieerd eindresultaat, waarvan kwaliteit en doorlooptijd bewaakt moeten worden sneller afhandelen. Of gebruikers kunnen beter op de hoogte gesteld worden van de stappen in de afhandeling en de voortgang, waardoor hun verwachtingen realistischer worden.

2. Een student die op zichzelf gaat wonen, zal niet alleen met gewijzigde studiefinanciering te maken hebben, maar ook met huurtoeslag(of hypotheekrenteaftrek), woonverzekeringen, gewijzigde reiskosten et cetera. Overheidsdiensten die hierover informeren of het aanvragen van tegemoetkomingen mogelijk maken kunnen het de student gemakkelijker maken door hun kanalen, termijnen, vocabulaire en noodzakelijke verantwoordingsstukken op elkaar af te stemmen. Het kan ook nuttig zijn aan te sluiten bij bestaande private berichtgeving of producten die op hetzelfde moment nodig zijn.

3. Een ambtenaar die gegevens uit een basisregister opvraagt omdat een burger bij hem aan het loket staat doet dat het liefste vanuit hetzelfde systeem dat hij gebruikt voor klantvragen en andere afhandelingen aan het loket.

4. Denk aan nieuwe technische mogelijkheden, maar ook maatschappelijke bewegingen, beleidswijzigingen (nationaal of Europees) en trends. Op dit moment is de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur in ieder geval op de hoogte van deze ontwikkelingen die brede invloed kunnen hebben op de verwachtingen, behoeften en vaardigheden van gebruikers van overheidsdiensten:


4. Vanuit “Gebruiker Centraal” is meer informatie te vinden over gangbare methodieken, standaarden en werkwijzen in het kader van User Experience (UX, zie Gebruiker Centraal).
Een tweetal aansprekende voorbeelden zijn:

ClusterVraaggerichtheid naar een hoger plan
ArchitectuurlaagBedrijfsarchitectuur
ArchitectuurdomeinProducten en Diensten
ToepassingsgebiedGeneriek
RelatieToelichtingDit afgeleid principe is gerelateerd aan de Afgeleide principes die betrekking hebben op de interactie en dienstverlening aan de gebruikers/afnemers. Het proactief leveren van digitale diensten en een persoonlijke benadering zijn hier van groot belang:

Verder moet de kwaliteit van de dienstverlening aan de gebruikers gewaarborgd worden:

En de Privacy van de gebruikers/afnemers moet gegarandeerd zijn:

Status actualiteitActueel
Status toelichtingDit Afgeleide Principe is herzien in het kader van Afgeleide Principes Revisited, implementatie nieuwe versie op 28-6-2017 (Nieuwsbericht). De oude versie van het principe inclusief de voorgeschiedenis van het RFC is te vinden via het tabblad geschiedenis, versie van 24 mei of ID21499
Prioriteit revisit11

Relaties

VertrekpuntRelatieEindpunten
Perspectief gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteemHeeft bron
Perspectief gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteemIs gerelateerd aan
Perspectief gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteemRealiseert

Afgeleide relaties

VertrekpuntRelatieEindpunt
Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens-AP19 (Relatiebeschrijving)EindpuntPerspectief gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem
Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens-AP19 (Relatiebeschrijving)Is gerelateerd aanPerspectief gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem


Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Hulpmiddelen